Veel kerken bezitten van oudsher landbouwgrond. Het beheer en alles rondom de pacht- en huurovereenkomsten wordt vaak aan KKG uitbesteed. Maar wat gebeurt er verder met de grond? Hoe gaat dat in een sector die onder hoge druk staat? We geven het woord aan pachter Achterstraat uit Bennekom en ontdekken dat daar interessante, innovatieve en duurzame ontwikkelingen plaatsvinden.
‘Ons bedrijf bestaat uit een maatschap tussen vader Reyer, moeder Rietje en zoons Geurt en Tijs. Tijs en ik groeien nu in het bedrijf om het in de toekomst over te nemen met onze gezinnen,’ aldus Geurt Achterstraat. De familie is geworteld in het binnenveld, het gebied tussen Ede, Wageningen en Veenendaal. ‘Door oprukkende bebouwing en aanleg van natuur verandert er veel in ons gebied, toch willen wij hier blijven boeren. Dit geeft soms belemmeringen, maar deze proberen we om te buigen naar kansen. We streven naar een toekomstbestendig bedrijf dat past in de omgeving en dat maatschappelijk wordt gedragen.’
In 1867 is een gepachte boerderij in de omgeving inclusief gronden aangekocht van de Nederlands Hervormde Kerk in Wageningen. De boerderij waar de familie Achterstraat nu op boert, is door de vader van Reyer opgebouwd op een deel van deze grond. Het bedrijf bestaat uit drie takken: melkkoeien, vleeskalveren en biologische vleeskuikens. Achterstraat: ‘We voelen ons melkveehouder en dit is ook de tak waar de meeste energie naartoe gaat. Hiervoor gebruiken we onze (pacht)gronden. Er is niets mooiers dan deze gronden te mogen bewerken.’
Melkkoeien en vleeskalveren
De familie houdt hun melkkoeien op een reguliere manier die in het veranderende gebied past: efficiënte melkproductie met zo min mogelijk verliezen in de kringloop. Dit doen zij door zo min mogelijk kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen in te zetten.
Voor het melkvee hebben zij ongeveer 85 ha grond in gebruik. Als de bodem goed presteert, is er uiteindelijk minder input nodig, zoals kunstmest en krachtvoer. Om dit te kunnen optimaliseren, gebruikt de familie de Kringloopwijzer, een tool waarmee de input en opbrengst geanalyseerd kunnen worden. Ook doen zij mee met het project DMG (Doelsturing Melkveehouderij Gelderland), waarbinnen door de deelnemende boeren en betrokken bedrijven doelen worden opgesteld om efficiënter met mineralen om te gaan. Soms zijn er maar kleine stappen nodig om doelen te halen. Achterstraat: ‘Wij zien het als leuke en leerzame uitdaging om hierop te presteren en uiteindelijk alles zoveel mogelijk in balans te hebben op ons bedrijf.’
De kalvertak doen zij op contract voor de PALI Group. ‘Wij krijgen met name de stierkalfjes uit de melkveehouderij die na een half jaar door dit bedrijf worden geslacht.’
Biologische vleeskuikens
In 2022 kon de familie de ‘buurboerderij’ kopen en ontstond de mogelijkheid om biologische vleeskuikens te houden. ‘Een leuke sector met een product waar we toekomst in zien, er is een groeiende vraag naar. Qua werk is dit goed te combineren met de overige werkzaamheden.’
Zij hebben 9.600 biologische vleeskuikens die biologisch gevoerd worden. Per kuiken is er een uitloop naar buiten van 4 m2. Het vlees ligt in de schappen onder de naam Polderhoen. ‘Sinds een jaar komt een deel van onze kippen terug voor onze eigen huisverkoop en bijvoorbeeld levering aan restaurants. Leuk om te doen, zo staan we dichter bij de consument en laten we zien wat we doen.’
Beheer natuurgrond
‘Onze passie ligt bij het werk op het land, we voelen een enorme verbinding met het gebied. Het ging ons dan ook aan het hart dat de provincie steeds meer grond opkocht in het binnenveld en omzette naar natuur. We vonden het erg jammer dat de verbinding van deze gronden met de boeren in het gebied na generaties ophield te bestaan.’ Dus benaderden zij in 2014 de provincie, richtten samen met zes andere boeren uit het gebied de Coöperatie Binnenveldse Hooilanden op en konden in 2020 56 ha nieuw ingerichte natuurgrond kopen. Dit beheren zij nu met deze boeren, de familie beheert ongeveer 11 ha. Het zijn niet de makkelijkste gronden om te beheren, maar door de samenwerking kunnen zij dit goed inpassen in de verschillende bedrijfsvoeringen.
Van het gras dat niet geschikt is voor vee maken ze strooisel voor in de potstallen, compost of bokashi. Bokashi is een Japanse manier van composteren. In 2021 is een langjarige pilot opgestart om te onderzoeken of langer gebruik van bokashi op akkers en graslanden een positief effect heeft op de bodem.
Achterstraat: ‘Door veranderende regelgeving op bemesting of gewaskeuzes krijgen we ook te maken met percelen waar weinig opbrengst voor de koeien te halen valt. Daar kunnen we dan soms extensief granen verbouwen zonder gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest. Deze granen leveren we aan een lokale bakker en een bierbrouwer. Het stro wordt weer gebruikt in de potstal, om uiteindelijk uitgereden te worden op deze akkers. Zo kunnen we deze gronden nog wel in ons bedrijf betrekken en er voldoening uit halen. Financieel is het een uitdaging, de opbrengsten zijn laag. Samen met alle betrokken partijen blijven we zoeken naar de balans om het rendabel te maken.’
BoerenNatuur Veluwe
De familie Achterstraat is aangesloten bij het agrarisch collectief BoerenNatuur Veluwe. Dit natuurcollectief verzorgt de subsidie voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) rond de Veluwe. De familie heeft voor hun agrarische gronden een beheerovereenkomst met verschillende pakketten waarvoor zij een vergoeding krijgen, zoals voor het onderhoud van (knot)bomen, ecologisch slootschonen, kruidenrijke akkers en akkerranden en bodemverbetering met gewasresten. Deze vergoeding is een stimulans en voelt als waardering voor het extra werk dat zij hiervoor verrichten.
De toekomst van de maatschap
Ondanks de politieke druk ziet de familie toekomst in het bedrijf. Ze pakken hun kansen en spreiden de risico’s. Achterstraat: ‘Er moet uiteindelijk wel geld verdiend worden om in ons bedrijf te blijven investeren en met de tijd en omgeving mee te veranderen. Als we verandering zien aankomen, proberen we hier op tijd op in te spelen, zodat we niet achter de feiten aan lopen.’
Maatschap Achterstraat en KKG
De familie pacht sinds 2015 grond via KKG. Rondom de ruilverkaveling voor de aanleg van de natuur is er veel en goed contact geweest met alle betrokken partijen. Achterstraat: ‘Hierdoor hebben wij een beter beeld gekregen van de werkwijze van KKG en hoe zij acteren tussen de partijen. Wij vinden het contact met KKG zeer prettig. Zij zijn duidelijk en vragen worden altijd netjes beantwoord.
Ook hebben we recent met het afsluiten van een nieuwe pachttermijn weer goed en persoonlijk contact gehad met rentmeester Ten Hooven, hij heeft zelfs ons bedrijf bezocht. Dit hebben wij als zeer positief ervaren. We hadden een goed gesprek waarin we elkaars belangen hebben kunnen toelichten. Zo ontstaat een duurzame relatie, waardoor wij duurzaam met de gronden om kunnen gaan. Als boeren zoeken we zekerheid en is het van belang om goede relaties op te bouwen met KKG en de plaatselijke kerken.’
Weten wat de rentmeesters van KKG voor u kunnen doen? Neem contact op!
