Social Media

Terugblik regionale bijeenkomsten

In november en december 2019 organiseerde Kerkelijk Waardebeheer weer vier regionale bijeenkomsten. Ditmaal over kerkenvisies, een project van het Ministerie van OC&W, nut een noodzaak van een gebouwenstudie en de mogelijkheden van subsidie voor kerkgebouwen en trajecten van (her)bestemming. Drie verschillende onderwerpen die toch allemaal weer onderlinge verbindingslijntjes hebben.
Traditiegetrouw houden we de bijeenkomsten in voorbeelden van herbestemming die wellicht tot inspiratie kunnen dienen. Dat was ook nu weer zeker het geval en de avonden waren zeer geanimeerd. De onderlinge ontmoeting wordt altijd een belangrijk positief effect van deze bijeenkomsten genoemd. Aanwezige kerkbestuurders ervaren dat zij niet de enigen zijn die met grote vragen zitten, en dat schept niet alleen aan band, het maakt creatief en opent de ogen voor mogelijkheden. Veel mensen vulden de later toegestuurde enquête en dat leverde een mooi rapportcijfer op én natuurlijk ook altijd weer nuttige tips om het nóg beter te doen.

Op deze plek geven we een zeer korte samenvatting van de gehouden algemene presentaties en [daaronder] kunt u een korte samenvatting per bijeenkomst lezen. Wilt u meer weten, hebt u een vraag of wilt u ook eens zo’n bijeenkomst bij u in de buurt? Laat het ons weten, via info@kerkelijkwaardebeheer.nl

Kerkenvisies

Het begrip ‘Kerkenvisies’ roept vragen op, zowel wat ‘kerken’ betreft als wat ‘visie’ betreft. Nader bekeken is er in dit initiatief van de Rijksoverheid vooral sprake van het onderzoeken van mogelijke plannen van aanpak om gezamenlijk kerkgebouwenbeleid te ontwikkelen. Dit betekent dan ook per definitie dat er sprake is van verschillende belangen, die niet altijd synchroon lopen. De overheid richt zich sterk op monumenten en culturele aspecten en wil leegstand tegengaan.

Het positieve aan dit initiatief is dat de dialoog tussen kerken, overheden en andere belanghebbenden op lokaal niveau weer op gang kan komen. Met name tussen de burgerlijke overheid en de kerken is het sinds de jaren tachtig erg stil geworden. Kerken zijn soms naar binnen gekeerd geraakt en hebben wat aanmoediging nodig om in gesprek te komen op het thema kerkgebouw. Het initiatief roept in elk geval op tot actie en is gericht op de toekomst.

Bij een kerkenvisie komt heel wat kijken. Voor kerken is het kerkgebouw primair van belang voor de eigen doelstellingen die op het terrein van het geloof liggen, voor de overheid gaat het om culturele waarden en planologische belangen, derden zien wellicht een mooie kans in het gebouw of de onderliggende grond.

Op de vraag of kerken aan dit initiatief mee moeten werken, is geen eenduidig antwoord te geven. Maar dat kerken de zaken minstens goed in de gaten moeten houden is wel duidelijk, om te voorkomen dat er ‘over u maar zonder u ‘wordt beslist. Dit heeft te maken met het feit dat niet op voorhand duidelijk is hoe een project in een concrete gemeente wordt ingericht, wat daarbij de stappen zijn, welke informatie kerken geacht worden te delen en – vooral – wat de beoogde uitkomsten van het project zijn. Sommige kerken voelen zich niet aangesproken, omdat zij zelf ‘geen problemen’ hebben. Het is echter niet zo dat het project op zoek is naar problemen. Eerder is het de bedoeling dat men gezamenlijk op zoek gaat naar mogelijkheden rondom het thema: welke kerkgebouwen willen we samen in elk geval behouden? Het komt ook voor dat kerken geen bemoeienis van derden bij hun eigen zaken wensen. Of dit altijd de dialoog moet verhinderen is de vraag.

Meer informatie over kerkenvisies vindt u in ons dossier

Nut en noodzaak van een gebouwenstudie

Kerkgebouwen staan in de belangstelling en dit betekent dat er weer ‘een markt’ voor is. Voor kerkbestuurders is het van belang om zelf na te denken over het gebouwenbezit en hoe men daar in de toekomst mee om wil gaan. Doet men dit niet, geeft men de regie over dit deel van de kerkelijke realiteit in feite in handen van derden. Dat kan niet de bedoeling zijn! Kerkgebouwen zijn met dubbeltjes en kwartjes van voorgaande generaties gebouwd, en die dubbeltjes en kwartjes moeten ook bij afstoting zorgvuldig beheerd worden en aan de kerk toevallen.

Een gebouwenstudie (ook bekend onder namen als haalbaarheidsstudie, taxatie, quick scan, waardebepaling e.d.) behelst een onderzoek naar het specifieke gebouw, de huidige bestemming, mogelijkheden van nieuwe bestemmingen, wat dat gaat kosten en hoe men dit realiseert. Niet elk onderzoek is even gedetailleerd, dit hangt af van de vraag van de opdrachtgever. Kerkelijk Waardebeheer kan allerlei soorten onderzoeken doen en adviezen geven: van taxaties (waarde vaststellen) tot gebouwenstudies (welke markt is er voor dit gebouw) tot adviezen (hoe past het – pastorale – Plan van Eisen bij het gebouwenbezit).

Kerkelijk Waardebeheer doet liever geen onderzoeken die niet nodig zijn of die in de lade verdwijnen. Daarom gaan we bij voorkeur eerst met de kerk praten, om de lokale vragen helder te krijgen en om in overleg te kijken of, en zo ja wat, we kunnen betekenen. Alleen op die manier krijgt men als kerk een goed toegesneden advies, waar de klant wat aan heeft.

Deze werkwijze betekent ook dat Kerkelijk Waardebeheer het liefst in fases werkt. In de praktijk is dit voor kerken gunstig, niet alleen qua prijs, ook qua proces en draagvlak in de geloofsgemeenschap. Een belangrijk aspect bij het afstoten van kerkgebouwen kan namelijk zijn dat er een zo groot mogelijke eensgezindheid over een nieuwe toekomst ontstaat in de geloofsgemeenschap. Dat betekent zorgvuldige processen organiseren en goed aansluiten bij wat er in de praktijk gebeurt.

Heeft een kerk besluiten genomen om kerkgebouwen af te stoten, komt de vraag aan de orde hoe dat het beste kan, en dit is afhankelijk van de specifieke situatie én van de wensen van de kerk. Gaat men voor de optimale opbrengst of voor een sympathieke bestemming, is er al een gegadigde of moet die nog gezocht worden, is het aan kansrijke locatie of wordt het juist heel lastig? Allemaal vragen die van belang zijn voor een succesvolle verkoop. Het uitgangspunt voor Kerkelijk Waardebeheer is dat de kerk het meest profiteert van het eigen vastgoed en dus zoeken we altijd naar de meest profijtelijke route voor de kerk. Wat een goed resultaat is, bepaalt de kerk en daarbij speelt niet alleen de prijs maar ook de nieuwe bestemming een rol.

Subsidie

Uitgezonderd de (vooral) Rijksmonumenten, is er in Nederland niet veel subsidie te krijgen voor kerken. Alle grote fondsen hebben hun specifieke doelstellingen en daar zit ‘levensbeschouwing’ niet bij, meestal vanwege het feit dat men ‘geen geloof wil subsidiëren’. Anders gezegd: de scheiding van kerk en staat. Dat moeten de gelovigen zelf doen, en dat doen ze natuurlijk ook.

Grofweg kunnen kerken subsidie krijgen ‘voor stenen’ of ‘voor mensen’. In dit laatst geval gaat het om – vooral – diaconale projecten die men – meestal – met derden samen organiseert. Kerkgebouwen kunnen in deze projecten een goede rol vervullen.

Subsidie voor stenen wordt van overheidswege gegeven vanwege instandhouding van de cultuurhistorische waarde (monumenten) of vanwege herbestemming en transformatie. Ook niet monumentale kerkgebouwen komen soms in aanmerking voor deze laatste categorie subsidies, die uiteenvalt in het wind- en waterdicht houden van gebouwen en het onderzoeken van nieuwe bestemmingen. Naast de overheid zijn er erfgoedinstellingen en particuliere fondsen die zich ook voor de cultuurhistorische waarde inzetten. Hier geldt dat men vooral naar lokale mogelijkheden moet kijken.

Om voor subsidie in aanmerking te komen dient men altijd eerst te onderzoeken wat de doelstelling van de potentiële subsidiënt is en welke formaliteiten gelden. Vervolgens maakt men een gedegen plan dat daar exact op aansluit. Behalve goede plannen maken is het van belang om de uitvoering te garanderen, veel subsidies worden na afloop uitgekeerd, of verrekend.

Het aanvragen van subsidie vergt kennis en doorzettingsvermogen. Kerkelijk Waardebeheer kan helpen bij het maken van goede plannen en het zoeken naar reële mogelijkheden. Die zijn er wel, al zijn ze dun gezaaid.

Om goed mee te doen aan een Kerkenvisie, dien je als kerk een eigen kerkvisie te hebben op je eigen gebouwen. Daarbij kan een gebouwenonderzoek helpen, ook om subsidie aanvragen te onderbouwen.

Kerkenvisies en subsidies, het roept veel vragen op. Die proberen wij graag voor u te beantwoorden. Hebt u een vraag, stel hem via onze helpdesk

Wilt u de samenvattingen lezen van de verschillende bijeenkomsten, klik dan op (een van) onderstaande data en locaties:

21 november 2019: Sprundel – Joannes de Doperkerk

26 november 2019: Halfweg – OLV Geboorte kerk

28 november 2019: Lemmer – Gereformeerde kerk

3 december 2019:  Roermond – Ursulakapel

 

Copyright © 2019 De Silas Groep | Design website door: Allison | Realisatie website door: Webheld.nl

Er geldt copyright op deze foto

Onze website maakt gebruik van cookies en verzamelt daarmee informatie over uw bezoek om onze website te verbeteren (door te analyseren), u Social Media content en relevante advertenties te tonen. Zie onze cookies pagina voor meer details of ga akkoord door op de knop 'Accepteren' te klikken.

Cookie instellingen

Hieronder kunt u kiezen welke soorten cookies u op deze website toestaat. Klik op de knop "Cookie-instellingen opslaan" om uw keuze toe te passen.

FunctioneelOnze website maakt gebruik van functionele cookies. Deze cookies zijn nodig om onze website te laten werken.

AnalytischOnze website maakt gebruik van analytische cookies om het mogelijk te maken om onze website te analyseren en te optimaliseren ten behoeve van o.a. de bruikbaarheid.

Social mediaOnze website plaatst cookies voor sociale media om u inhoud van derden, zoals YouTube en FaceBook, te tonen. Deze cookies kunnen uw persoonlijke gegevens volgen.

AdverterenOnze website plaatst advertentiecookies om u advertenties van derden te tonen op basis van uw interesses. Deze cookies kunnen uw persoonlijke gegevens volgen.

AndersOnze website plaatst cookies van derden van andere diensten van derden die geen analytische, sociale media of advertenties zijn.